Od lutego 2024 roku unijne rozporządzenie DSA zaczęło w pełni obowiązywać także w Polsce. Nowe przepisy nakładają na duże platformy internetowe konkretne obowiązki, które bezpośrednio przekładają się na większe bezpieczeństwo i kontrolę użytkowników nad tym, co widzą w sieci.

Czym jest DSA i dlaczego dotyczy Polaków

DSA, czyli Digital Services Act, to rozporządzenie unijne mające na celu ograniczenie nielegalnych treści oraz zwiększenie przejrzystości działania algorytmów. W Polsce nadzór nad jego stosowaniem sprawuje Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Przepisy dotyczą wszystkich platform oferujących usługi pośrednie, w tym mediów społecznościowych, marketplace’ów i wyszukiwarek.

Kogo dokładnie obejmują nowe regulacje

Obowiązki podzielono na kategorie w zależności od wielkości platformy. Najsurowsze wymagania dotyczą Very Large Online Platforms (VLOP), czyli serwisów mających ponad 45 milionów użytkowników miesięcznie w Unii. W Polsce należą do nich m.in. Facebook, Instagram, YouTube, TikTok i Allegro.

Praktyczne prawa, które zyskują użytkownicy

DSA wprowadza kilka mechanizmów, z których może korzystać każdy internauta. Najważniejsze z nich to prawo do odwołania decyzji o usunięciu treści, obowiązek podania przyczyn moderacji oraz łatwiejsze zgłaszanie nielegalnych materiałów.

  • Możliwość złożenia skargi do platformy w ciągu sześciu miesięcy od decyzji moderacyjnej
  • Prawo do informacji o tym, dlaczego konkretny post został usunięty lub ograniczony
  • Obowiązek utworzenia wewnętrznego systemu odwoławczego przez duże platformy
  • Możliwość przekazania sprawy do pozasądowego organu rozstrzygającego spory

Jak zgłosić nielegalne treści

Użytkownik może zgłosić podejrzany materiał bezpośrednio przez formularz dostępny w danym serwisie. Platforma ma obowiązek rozpatrzyć zgłoszenie w rozsądnym terminie i poinformować zgłaszającego o podjętych działaniach. W przypadku braku reakcji lub odmowy możliwe jest skierowanie sprawy do UKE.

Obowiązki platform i kary za naruszenia

Platformy muszą publikować przejrzyste raporty o moderacji treści oraz udostępniać informacje o działaniu algorytmów rekomendujących. Za naruszenie przepisów grożą kary finansowe sięgające nawet 6% globalnego obrotu rocznego. W Polsce pierwsze postępowania kontrolne UKE rozpoczęły się już w marcu 2024 roku.

Co warto zrobić już dziś

Aby w pełni korzystać z nowych uprawnień, warto zapisać się do newsletterów informujących o zmianach w regulaminach oraz korzystać z opcji „Wyjaśnij decyzję” dostępnych w największych serwisach. Regularne sprawdzanie ustawień prywatności i zgód marketingowych również pomaga ograniczyć niepożądane działania algorytmów.