Papier elektroniczny, nazywany często e-papierem ma być w założeniu ekranem cienkim jak karkta papieru. Kilka lat temu, wizualizacja tego pomysłu śniła się tylko twórcom science fiction, dzisiaj natomiast wykorzystywany jest on w wielu urządzeniach i to nie tylko w czytnikach e-książek ale także w telefonach komórkowych i innych urządzeniach. Pod koniec 2011 roku wyprodukowano nawet deskę snowboardową z ekranem z e-papieru wyświetlającym warunki atmosferyczne.  Początkowo e-papier mógł wyświetlać tylko czarne znaki na białym tle, później dodano wiele skali szarości, dzięki czemu można już oglądać nawet zdjęcia na e-papierze. Wiele firm aktualnie pracuje nad kolorowym papierem elektroniczcnym i za niedługo z pewnością urządzenia wykorzystujące tą technologię znajdą się na półkach sklepowych.

Pierwszy elektroniczny papier Gyricon stworzony został w latach 70tych przez firmę Xerox i był on prekursorem dzisiejszej technologii e-ink. Był cienki, giętki, pozwalał na wielokrotne zapisywanie i kasowanie liter i obrazów. E-papier składał się z dwóch cienkich folii, pomiedzy którymi umieszczono mikroskopijne czarno białe kulki magnetyczne, które odwracały się w zależności od zastosowanego pola elektrycznego. Pomysł był bardzo dobry jednak dyrektorzy firmy Xerox nie byli wówczas zainteresowani rozwojem tej technologii, woleli skupić się na drukowaniu a nie wyświetlaniu. Projekt Nicka Sheridona został odłożony na półkę i dopiero niedawno Xerox wróciło do rozwoju tej technologii. Zrobili to trochę za późno i zmarnowali wielką szansę na zaistnienie na rynku e-papieru. Jak się okazało później firma Xerox nie dostrzegła też potencjału myszki komputerowej i interfejsu graficznego. Pomysł ten wpadł w ręce Steva Jobsa – twórcy komputerów Macintosh i wykorzystał on mysz w komputerze Lisa, który osiągnął wtedy wielki sukces. Mimo, że e-papier Xerox’a stworzony został ponad 30 lat temu to bardzo przypomina obecne wersje e-papieru.

W latach 90 XX wieku Joseph Jacobson założyciel E-Ink Corporation stworzył inny rodzaj e-papieru. Działał on na podobnej zasadzie co wyświetlacze elektroforetyczne. Elektroforeza to technika stosowana w chemii i w biologii polegająca na rozdzieleniu mieszaniny związków chemicznych na jednorodne frakcje. W tym celu mieszaninę umieszcza się w polu elektrycznym, w którym te same cząsteczki wędrują w jedną stronę. W zależności od siły użytego pola, cząsteczki rozdzielają się na grupy. E-papier Jacobsona składał się z mikrokapsułek o średnicy 40 mikrometrów każda, wypełnionych elektrycznie naładowanymi drobinami o białej barwie, które były zanurzone w kolorowym oleju. Całość zamknięta była w cienkiej giętkiej folii. Na początku, kapsułki unoszą się na powierzchni oleju i zakrywają go całkowicie, jednak gdy od spodu zostanie przyłożone pole elektryczne, to przyciąga kapsułki do siebie odkrywając olej. Umiejscowienie w odpowiednich miejscach słabego pola elektrycznego powoduje że można za pomocą tych mikrokapsułek i oleju tworzyć obrazy lub wyświetlać litery. Wielką wadą tego rozwiązania była nietrwałość zapisu. Kapsułki przemieszczały się w momencie poruszenia e-papieru a gdy zabrakło źródła pola elektrycznego, wracały z powrotem na górę.

Jacobson i jego firma o nazwie E-ink ulepszyła tą technologię i w 1999 roku zaczęto produkcję e-papieru, który znalazł zastosowanie później w wielu dziedzinach. W nowej wersji papieru elektronicznego każda mikrokapsułka posiadała w sobie dodatnio naładowane białe cząstki i ujemnie naładowane cząstki czarne. Kapsułki te umieszczone są w specjalnym przezroczystym płynie, który tworzy w ten sposób specjalny atrament. Atramentem tym, umieszczonym pomiędzy dwoma elektrodami można sterować za pomocą odpowiedniego pola elektrycznego. Każdym pikselem elektronicznego papieru można sterować oddzielnie uzyskując w ten sposób określony efekt. Kiedy na piksel zadziała odpowiednie pole elektryczne cząsteczki przesuwają się, ładunek dodatni przyciągany jest do góry a ujemny do dołu. Białe cząsteczki dodatnie są na górze a czarne ujemne na dole, w tym wypadku mamy biały piksel. Gdy odwrócimy polaryzację elektrod sytuacja ulegnie zmianie i czarne cząsteczki powędrują do góry a białe na dół – czarny piksel. Działając odpowiednim polem na cały ekran e-papieru możemy otrzymywać określone kształty, takie jak tekst czy obrazki. E-ink jest bardzo trwały, cząsteczki zostają w takim miejscu w jakim je ustawiono nawet gdy nie ma źródła prądu lub e-papier jest poruszany. Działanie e-papieru najlepiej przedstawia rysunek poniżej.

[Źródło: www.wikipedia.pl]

Najpopularniejszym wykorzystaniem e-papieru są teraz czytniki książek elektronicznych, obecnie prawie wszystkie czytniki korzystają z tej technologii. Oprócz tego znalazł on zastosowanie w zegarkach (Seiko SVRD001), w telefonach komórkowych (Motorola F3) a także w gazetach (czasopismo Esquire).

http://youtu.be/9EWb1zHIx38

Na koniec jeszcze ciekawostka – e-papier wbudowany w deskę snowboardową.

http://youtu.be/ujUdhwbzBJI